Tanıtım Metni

Sözlük anlamı “takas, değişim” olan mübadele, bunu yaşayanlar için hiç de kolay olmamıştır. Evlerini, ailelerini, okullarını, ölülerini ve en zoru da çocukluklarını doğdukları yerde bırakıp hiç bilmedikleri, tanımadıkları bir ülkeye doğru yola çıkmak zorunda kalan insanların hikayeleridir mübadele. Sadece coğrafi mekan değişikliği değildir. İçinde hüzünlerin ve acıların en büyüklerini barındırır. Savaşta kocası öldüğü için aç kalmamak uğruna başkasıyla evlenmek zorunda kalan kadınlar, babalarını genç yaşta kaybeden çocuklar, kardeşlerinin yıllarca nerede olduğunu bilmeyen insanlar, ölen çocuğunu Gülcemal vapurundan denize atmamak için yaşıyormuş gibi göğüsüne bastıran analar, evlatlarını öperek savaşa gönderen babalar. Doğdukları ülkeyi terk etmek zorunda kalan insanların hikayeleri, iki yakanın da ortak acısıdır aslında. Tenceresinde pişen yemeğin altını kapatamadan bir bilinmeze yol alan Evdoksiya ile, tıpkı kalbini bıraktığı gibi evinin kapısını da aralık bırakan Mihriban’ın hayat hikayeleridir bizi bu projeyi yapmaya iten. Savaş sırasında öldüğünü sandığı kocası, kendisi bir başkasıyla evlendikten sonra çıkıp geldiğinde kızının saçlarına kurdela takıp onu babasının yanına gönderen Şevkiye Hanım’ın hikayesidir. Bizlerin amacı ise onların anlatamadıklarını anlatmak, yıllar önce duyuramadıkları seslerini çocukları, torunları vasıtasıyla okurlara aktarmaktır.

 

Bu amaçla yola çıkan Üsküdar Üniversitesi öğrencileri olarak röportajlarımızı mübadillerin yoğun olarak yaşadığı Kemerburgaz (Pirgos), Göktürk (Petnahor), Gümüşdere (Domuzdere), Bahçeköy (Belgrad köyü) bölgelerinde gerçekleştirdik. İstanbul’a göç eden ve burada kendilerini yeni bir hayat kuran mübadilleri, onların evlerini ve ailelerini, sokaklarını, pazar yerlerini, kahvehanelerini, gelenek ve görenekleri ile gündelik hayatlarını fotoğraflayıp video çekimleri ile destekledik. Mübadilleri gündelik yaşam alanlarında ziyaret ederek  ailelerinin bu zorunlu göç sırasında yaşadıklarını, hikayelerini, acılarını, özlemlerini kayıt altına aldık. Her hafta farklı bir yaşam bizi bekliyordu. Biz de aynı heyecanla, kameralarımıza sarılıp kendimizi masalların içerisine bıraktık ve İstanbul mozağinin parçalarını bir araya getirmeye çalıştık.

Büyük keyif aldığımız ve farklı hayatlara dokunduğumuz bu proje bize çok şey öğretti. Biz de öğrendiklerimizi, evlerine ve hayatlarına misafir olduğumuz insanların duygularını sizlere aktarmayı görev bildik.